Depremde Çocukların Psikolojisi

Yazıma başlamadan önce öncelikle 06.02.2023 Kahramanmaraş merkezli ve 10 ilimizi etkileyen deprem için ülkemize büyük geçmiş olsun dileklerimi sunuyorum. Bu depremde vefat edenlere Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifalar, yakınlarına da sabırlar diliyorum. Rabb’im bir daha böyle acılar yaşatmasın aziz milletimize.

İnsan hayatındaki ani ve olumsuz değişiklikler, büyükleri olduğu kadar çocukları da etkilemektedir. Bu değişiklikler içinde deprem, kaza, sel, ölüm ve ayrılık olumsuz etkenlerdendir.

İnsanların depremden farklı etkilenmelerinin birçok nedeni vardır. İnsanlar depremden; kişilik yapısına, aile ortamına, yetiştirilme tarzına, deprem anında bulunduğu yere, depremin şiddetine, deprem hakkında önceden bilgisi olup olmamasına göre farklı şekillerde etkilenirler.

Bunun yanında çocuğun deprem sonrası tepkilerine verilen geri bildirimler, anne-babanın ve büyüklerinin deprem konusundaki tepkileri, deprem anında yaşadıklarına şahit olma, basının olaya yaklaşımı da çocukları etkilemektedir.

Depremde Çocuğu Etkileyen En Önemli Nedenler

1. Çocuğun deprem hakkındaki bilgi durumu: Önceden deprem konusunda bilinçlendirilmiş aileler ve çocuklar, bilinçlendirilmeyenlere göre daha az etkilenmektedir. Deprem konusunda bilgisi olmayan çocuklar, yaşananlara anlam veremedikleri bu olayı anlamaya çalışırken bir bocalama geçirirler. Deprem konusunda bilinçlendirilen aileler ve onların çocukları, panik ve korku yaşamak yerine daha mantıklı hareket etmektedirler.
   
   
2. Çocuğun deprem anındaki durumu: Depreme yalnız yakalanan çocuklar, aileleriyle yakalan çocuklara göre daha fazla etkilenmektedir. Bu çocukların artçı depremlere karşı verdiği tepkiler diğer çocuklara oranla daha fazla olduğu gibi depremin meydana getirdiği bu etki de diğer çocuklara göre daha fazla devam etmektedir.
   
   
3. Depremde yaşananların etkisi: Deprem anında çocuğun karşılaştığı vahametin büyüklüğü, deprem anında ailesinin yaşadıklarına şahit olma, ölüm, yaralanmalar çocukları daha fazla etkilemektedir.
   
   
4. Deprem sonrası anne babanın durumu: Çocuklar gibi anne babaların da depremden etkilenmesi normaldir. Ancak anne babanın deprem anında ve depremden sonraki tepkileri, çocukların içinde bulundukları ruh hâlinin boyutunu etkilemektedir.
   
   Bunun için anne babalar kadar çevrenin deprem hakkındaki olumsuz konuşmaları, çocuğun stresini önemli derecede etkilemektedir. Aileler, çocuklarına model olma konusunda tepkilerini kontrol konusunda duyarlı olmalıdır. Çocuğa korkma deyip de bunu panik durumuna getiren aileler, çocuklarını ne kadar sakinleştirebilirler ki?
   
   
5. Çevre ve medyanın rolü: Deprem ve sonrasında çevrenin ve medyanın olaya yaklaşım şekilleri yetişkinleri olduğu kadar çocukları da fazlasıyla etkilemektedir. Bunun için basın, medya ve diğer kuruluşlar, olaylara olumlu yaklaşarak, insanların neler yapması gerektiği konusunda onları bilinçlendirmelidir.