Editör'den: Saygılı Davranışlar

Saygılı Davranışlar

Saygı; bir kimseye değer vermekten kaynaklanan ölçülü davranma hissidir.  Çekinme ile karışık bir sevginin verdiği dikkat ve itina gösterme duygusudur. Başkalarına karşı nazik davranma, karşısındakini düşünüp hakkını gözetmektir. İnsanlara kendisinin önemsendiğini  ve değer verildiğini gösteren söz ve davranışlardır. Saygı, genel ahlak kurallarına aykırı olmamak şartıyla, insanların düşüncelerini anlayışla karşılamak, dikkatli, özenli ve ölçülü davranmaktır. Saygı deyince  insanın yaşadığı çevreye, içinde bulunan canlılara ve sahip olduğu nimetlere  değer vermesi  ve onları koruması da anlaşılır. İnsanın hoşlanmadığı biri bile olsa, insan olduğu için ona saygılı davranmak toplumsal barışın gereğidir. 

Anadolu’yu fethedip bize vatan yapan büyüklerimiz vatan topraklarında yaşayan farklı inanış ve milletlerden olan kimselere gereken alanı açtığı için yüzyıllarca iç içe mutlu olarak yaşamışlardır. Saygı ve sevgiyi insanlar öncelikle çocuk yaştan itibaren yaşamış olduğu aile ortamında öğrenir. Eğer ailede bir çocuğa, insanlara karşı sevgi ve saygı duygusu iyice öğretilmişse, bu çocuk hayatı boyunca bütün insanlara sevgi ve saygı duyarak hayatını devam ettirir. Bu duygudan yoksun olarak yetişen çocuklar ise hiçbir zaman insanlara sevgi ve saygı duymazlar.

Anne ve babalar saygıyı önemseyen davranışları ile kendi çocuklara örnek olurlar. Çünkü çocukları en çok anne ve babanın davranışları etkilemektedir.  Çocuklara küçük yaşlarda iken aile içerisinde, anne ve babaya, aile büyüklerine, yaşlılara,  akrabalara karşı nasıl davranması gerektiği, özellikle de nasıl saygı göstermesi gerektiği öğretilmelidir. Yine aile ortamında çocuğun nerede nasıl oturması, nasıl konuşması, nasıl yemek yemesi gibi genel görgü kuralları öğretildiği takdirde saygılı bireyler yetiştirilmiş olur.

Çocuk annesinden, babasından yakın ve uzak çevresinden ilgi ve sevgi bekler.

Davranışlar ile yapılan saygı kurallarını şöyle sıralayabiliriz. Aile büyüklerini ve yaşlıları görünce ayağa kalkmak, ellerini öpmek onlara yer vermek en başlıca saygı davranışlarındandır. Ayrıca bir kimse konuşurken onu dinlemek, konuşanın sözünü kesmemek,  onun hoşuna gitmeyecek tavır ve davranıştan kaçınmak da genel saygı kuralları içerisindedir. Bir kimsenin yaşadığı çevreye ve bütün canlılara zarar vermeden, nimete değer vererek israf etmemesi gibi kuralları da sayabiliriz. Özellikle konuşurken veya biriyle karşılaşıldığı zaman selam vermek,  söz ile karşındaki şahsa iltifat etmek,  saygı ifade eden sözler söylemek saygılı davranmak en önemli konulardandır.

Ayrıca Yüce dinimize göre, yaşlılara saygı gösteren kimseye, ihtiyarladığı zaman, Allah Teâla, saygı gösterecek kimseler yaratır. Yaşlılara saygı göstermek, Allah için olmalıdır.

Peygamberimiz bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyuruyorlar:  “Büyüklerine saygı göstermeyen, küçüklerine merhamet etmeyen, iyiliği emredip, kötülükten sakındırmayan bizden değildir.”

Yaşlılar kendilerine saygı gösterilmesinden çok mutlu olurlar. Onlara değer vererek anlattıklarını dinlemek, ellerindeki bir çantayı veya eşyayı taşımaya yardım etmek de saygılı bir davranıştır.