ANNE BABALAR “NOMOFOBİ” İÇİN NELER YAPMALIDIRLAR

Önceleri anne babalar, iletişim kurmak adına cep telefonlarına sıcak bakarlarken, zamanla internete de girilmeye başlanınca bakış açıları değişmeye başladı. Önceleri anne babalar, çocukların interneti okul başarısı için kullanacaklarını (ödevlerini, araştırmalarını) düşünürlerken, zamanla arkadaşlarıyla mesajlaşma, ileti gönderme, çevrimiçi oyunlar oynama, sohbet odalarında tanımadığı insanlarla sohbet etme gibi şeylerde kullandıklarını fark etmeye başladılar. Önceleri, arkadaşına gideceğini ya da sokağa çıkacağını söyleyen çocuklara; en azından, güvenlik adına nerede ve kiminle buluşacağı gibi sorular sorulurdu. Oysa günümüzde  çocuğu evde tutmak için bilgisayar ya da cep telefonundan internet sunulurken güvenlik taraması yapılmamaktadır. Bu amaçla çocukların telefon ya da bilgisayardan ne yaptıklarına, ne oynadıklarına, kimlerle mesajlaştıklarına, hangi sitelere girdikleri direkt olmasa da takip edilmeli, sıkıntı olmadığı takdirde müdahale edilmemelidir. Eğer sıkıntı varsa çocukla konuşulmalı, gerekirse sözleşme yapılmalıdır. Amaç kontrol altına almaksa, sözleşme iki taraf için de uygulanabilir bir plan olmalıdır. Kurallara uyulduğu zaman mükâfatın, uyulmadığı zaman yaptırımların neler olabileceği açık açık belirtilmelidir. Mesela; internete girmek… Okul notlarını düşürdüğü takdirde, internete girip girmeme konusu tekrar değerlendirilerek gerekirse yasaklanacak diye açık açık yazılmalıdır. Çocuğun okul başarısını olumsuz etkilemiyorsa zaten problem yok demektir ve internete girmesi kontrol altına alınmış demektir. İnterneti ortadan kaldırmak mümkün değildir. Önemli olan da yasaklamak değil, nasıl kullanılacağını öğretebilmektir. Bunun için öncelikle anne babalar, çocuklara cep telefonu ve interneti kullanma konusunda olumlu şekilde örnek olmalıdırlar. Bunun için de:

1. Telefon, günlük hayatın vazgeçilmezleri arasında olmamalı ve telefon kullanımı mümkün olduğunca aza indirilmelidir.
2. Telefon kullanımı konusunda bazı kriterler getirilmelidir.
3. Telefon, günlük hayatta amaç değil, iletişimde kullanılan bir araç olmalıdır.
4. Telefonla yapılan işler mümkün olduğunca kısa tutulmalı, keyfî ve gereksiz kullanımlardan kaçınılmalıdır.
5. Her konuda telefona sarılmamalı, göz ve gönül telefondan uzak tutulmalıdır.
6. Nomofobinin insan sağlığına zararları hakkında bilgi edinilmelidir.
7. Telefon ve internet kullanımı konusunda çocuklara model olunduğu akıldan çıkarılmamalıdır.
8. Çocuklara zaman ayırabilmek için, iş görüşmelerini eve taşımamalı ve gerekirse akşamları telefonu kapalı tutmaya gayret edilmelidir.
9. Eğer evde bilgisayar varsa bunu çocuk odasına koymamalı ve bilgisayar herkesin rahatlıkla girip çıkabildiği bir odaya konulmalı ve ekranı da görünür şekilde olmalıdır.

Sonuç olarak telefon, çağımızın getirdiği bir yeniliktir. Bu yenilik yerinde ve zamanında kullanıldığı zaman insanlığa faydalı bir hizmettir. Her şeyde olduğu gibi, telefon kullanımının da fazlası zararlıdır. Onun için anne babalar, telefon ve interneti yerinde ve zamanında kullanarak  kendileri de model olmalıdırlar. Yine telefon ve internet, hayatın vazgeçilmezleri arasında görülmeyip, iletişim ihtiyacını gideren bir araç olarak algılanıp o şekilde kullanılmalı. Bunların yanında, nomofobi hakkında bilgi edinmek, korku veya iletişimsizlik korkusunun üstesinden gelmenin ilk adımıdır. Çocukların sosyal aktivitelere katılmaları, kitap okumak, yüz yüze sohbet ortamları sağlamak bağımlılığın engellenmesinde yardımcı olabilecektir.

M. Emin KARABACAK

Yazar