Sevgi Dili-Gönül Dili

Ağzımızdaki dil, insanlarla iletişim kurarken duygu ve düşüncelerimizi ifade ederken kullandığımız bir araçtır. Konuşması için akıldan talimat geldiğinde dil, düşünceyi duygusuz ve yalın bir şekilde ifade eder. Dili kalp konuşturmaya başladığında düşüncelere niyet, arzu, sevgi, sevinç, hüzün, kaygı gibi duygusal hâller eklenir; duygular farklı ses tonları ile kelama dönüşür. Gönlün de bir dili vardır, gönül dili de meramını ifade etmek için ağızdaki dilin yanı sıra beden dilini kullanır.

Gönüldeki sevgi, en kolay ve yalın şekilde, “Seni seviyorum.” denilerek beyan edilir.  Bu söz, son yıllarda hoyratça ve yerli yersiz kullanıldığından tesirini önemli ölçüde kaybetmiştir. Bu sebeple “Seni seviyorum.” ifadesinin inandırıcı olabilmesi için bu beyan öncesinde ve sonrasında başka söz ve davranışlarla da teyit edilmesi gerekmektedir. Eskiler, sevdiği bir insana açıkça sevdiğini söylemese de sevgisini bakışı, duruşu, gülümsemesi, merhameti ve musafaha ile daha etkili bir şekilde ifade ederdi.

Hikmet ehlinden biri “Gönülden gelen bir söz, insanı üç kış ısıtmaya yeter.” demiştir. Gönül diliyle zikredilmiş sözler doğrudan gönle ulaşır, insanın içini ısıtır, ona ferahlık verir. Gönül okşayan latif sözler, kişiye kendini değerli hissettirir, varsa içindeki sıkıntıyı ve stresi bertaraf eder. Gönülden söylenen söz, kışın insanın içini ve dışını ısıtıyorsa bahar mevsiminde söylenen sözler, gönlün yeşermesine ve çiçek açmasına yol açmalıdır. Yazın söylenen söz insanı ferahlatır, güzün söylenmiş sözler de yorgunluğu dindirir. Sözün güzelini doğru bir şekilde gönül diliyle ifade etmek söyleyen için görev, dinleyen için bir haktır. Haklı bir sebep yokken rahatsız edici bir söz söylemek, muhatabın güzel söz duyma hakkını gasp etme sonucunu doğurur. Ayrıca kalp kırmak kul hakkıdır. Yunus Emre;

Bir kez gönül yıktın ise/ Bu kıldığın namaz değil

Yetmiş iki millet dahi/ Elin yüzün yumaz değil. 

dizeleriyle kırıcı konuşanları, hatır gönül yıkanları sert bir şekilde eleştirmiştir.

Gönül dili sadece ağızdaki dil ile konuşmaz. Eğitimciler, gönül diliyle sevgiyi ifade etmenin başka yöntemlerinden de bahsetmektedirler. Gary Chapman adlı yazar, yazmış olduğu “Beş Sevgi Dili” adlı kitapta sevgiyi ifade etmenin beş yöntemini izah etmektedir:

1. İltifat Sözleri: Bir insanın eşine “Seni iyi görüyorum, maşallah; bugün de iyi görünüyorsun, seninle birlikte yaşamayı nasip eden Allah’a şükürler olsun.” demesi, bir arkadaşın kişisel bakımına ve tıraşına bakarak “Sıhhatler olsun, yakışıklı olmuşsun.”, kıyafetine bakarak “Üzerine yakışmış, hayırlı olsun, güle güle giyin.” vb. sözler söylemesi insanların gönlünü okşar. İltifat sözlerini insan en çok da eşinden, yakın çevresinden ve sevdiklerinden duymak ister.
2. Hizmet Davranışları: Aile ortamında, evde eşlerin birbirine yardımcı olması güzel bir jesttir. Sünnete de uygun bir davranıştır. Evin hanımı yemek hazırlarken salatayı doğramak, servis yapmak, hanım ütü yaparken küçük çocukla ilgilenmek bir sevgi ifadesidir. Evde işleri eşiyle beraber yapan bir erkek sözlü olarak ona “Seni seviyorum.” demese de olur. O zaten davranışlarıyla sevgisini açıkça ortaya koymaktadır.
3. Nitelikli Beraberlik: Aile, aile bireylerinin bir arada yaşadığı bir mekân değil, birlikte yaşadığı bir yuvadır. Bir arada yaşamak ile birlikte yaşamak arasında önemli farklar vardır. Bir arada yaşayan insanlar, iş gereği ve belli bir amaç için bir süre aynı mekânda zaman geçirirler. Oysa birlikte yaşayan insanlar, evde birçok işi birlikte yaparlar. Yemek birlikte yenir, televizyon birlikte izlenir, çay sohbeti birlikte yapılır. Alışverişe, ziyaretlere, seyahate birlikte çıkılır. Sevinçler ve hüzünler paylaşılır. Böylece aile bağları güçlenir. Günümüz ailelerinde bireylerden her biri eline telefonu ya da tabletini alarak odasına çekilmekte, sanki zorunlu olarak bir arada yaşamaktadırlar. Bu şekilde yaşayan bir ailede güçlü aile bağları oluşmaz.
4. Armağan Alma: Peygamberimiz (s.a.v.), “Hediyeleşiniz ki aranızdaki sevgi güçlensin.” buyurmaktadır. Bayramlarda, bazı özel günlerde aile fertlerinin özellikle babanın eşine ve çocuklarına hediye alması, sürprizler yapması ailede sevinçle karşılanır. Hediye alan kişi, kendini değerli hisseder ve hediye alana karşı sevgi ve saygısı artar.
5. Fiziksel Temas: İnsanlar, birbiriyle karşılaştıklarında tokalaşırlar. Beden diline göre tokalaşma “Bana güvenebilirsin, benden sana zarar gelmez.” anlamına gelir. Samimi olanlar tokalaşma ile de yetinmezler, kucaklaşırlar. Kucaklaşma ile de “Biz dostuz.” mesajı verilir. Küçük çocukları kucağımıza alarak, biraz büyük olanların ise başını okşayarak severiz. Çocuklar büyüklerin ellerinden, büyükler ise küçüklerin gözlerinden öperler. Bütün bunlar, fiziksel temas bağlamında gönül diliyle beyan edilen sevgi ifadeleridir.

Dil ile söylenen sözlere anlam ve duygu yükleyen, sözü boş laf olmaktan değerli bir kelama dönüştüren gönül dilidir. Harf ve heceler anlamlı bir dizilişle söz olur, gönül dili söze dokunduğunda da söz fikir ve zikir olur. Sözün anlamına hikmet ve sevgi yüklenir. Söz güzel ifade edildiğinde latif olur. Latifelerin de latif olması gerekir. Gönül diliyle yapılan sohbetlerden muhabbet hâsıl olur. Gönülde ne varsa dile de o gelir. “Arifin fikri neyse zikri de odur.” derler. Bu atasözünde, fikir ifadesiyle, akılda oluşan düşünceler ve gönülde oluşan duygular kastedilmektedir. Kelamınız latif, fikriniz müstakim, sevginiz daim ola.