Cümle Yûsuflar Güzeli

Cümlenin mahbûbu sensin ey habîb-i ezelî

Cümle Yûsuf’lar içinde ey güzeller güzeli

Cümle ümmet âşık oldu sana ey seyyid-i hulk

Himmetinle gitti gayrı bâğ-ı vahdet gazali

“Küntü kenzen” sanadır matlab-ı a’lâ sensin

Mazhâr-ı zât-ı Hudâ’sın nakş-ı rûhın yazalı

Cümle âlem kapına yalvarı geldi ey şefî

Hep kabul oldu dilekler min ahad lemyezelî

Oldu uşşâk gözü giryân dili biryân ey habîb

Oldu mecnûn u dîvâne Muhyî hüsnün sezeli

Muhyî, bazı dergâhlarda şeyhlik ve bunun yanı sıra vâizlik hizmetinde bulunmuştur. Şiirlerinde çok güçlü mısralara rastlanmaz. Aruz ve hece ile şiirler yazmıştır. Hece ile yazdığı şiirlerde daha zorlamasız, daha akıcı bir üslûbu vardır.

Şair na’tinde, Hz. Muhammed (s.a.v.)’in, bütün cihânın ezelden beri sevgilisi olduğunu söylüyor. Çünkü o, Allahu Teâlâ’nın “Habîbim” dediği, bütün güzellerin en güzelidir. “Cümle Yûsuf’lar içinde ey güzeller güzeli” mısraı klâsik edebiyatımız içerisinde orijinal bir söyleyiştir. Şair Hz. Yûsuf’u tek başına zikretmiyor. “Yûsuf” ismini güzelliğin sembolü olarak kullanıyor.

“Küntü kenzen” sanadır matlâb-ı a’lâ sensin

Mazhâr-ı zât-ı Hudâ’sın nakş-ı rûhun yazalı

“Küntü kenzen” ya da “Kenz-i mahfî” bir hadîs-i kutsîye(?) âtıf sözüdür. Allah; “Ben gizli bir hazine idim, bilinmek istedim; bundan dolayıdır ki halkı yarattım, yokken var ettim.” demiştir.

Hadîsçiler bu sözün uydurma (mevzu) olduğu hususunda ittifak etmişlerdir. Fakat ne hikmetse bizim şuarâ arasında bu söz pek yaygındır. Muhyî de bu sözü iktibas ederek. Allahu Teâlâ’nın, dünyayı halk etme sebebi olarak Hz. Muhammed (s.a.v.)’i gösteriyor. Yani Allahu Teâlâ, Peygamber Efendimiz’e âşık olduğu için, bu sözleri söylemiş ve dünyayı da O’nun hürmetine yaratmıştır.

Sonraki beyitlerde de Allahu Teâlâ’nın “Habîbim” diye şereflendirdiği Hz. Muhammed (s.a.v.)’e bütün dünyanın âşık olduğunu belirtiyor. O ki insanların efendisidir, seyyid-i kâinattır. Hz. Muhammed (s.a.v.)’in, şefâatin kaynağı oluşunun bildirilmesi üzerine bütün insanlar O’nun eşiğine yönelmiştir.