Vücut Kitle İndeksi

Kısaltması VKİ olan vücut kitle indeksi veya diğer adıyla boy kilo endeksi, bireyin vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun (m cinsinden) karesine (BKI=kg/m2) bölünmesiyle elde edilen bir değerdir. Boy kilo endeksi olarak da bilinen bu değerler DSÖ'nün obezite sınıflandırmasını esas almaktadır.

VKİ hesaplama, boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının tahmin edilmesinde kullanılırken vücuttaki yağ dağılımı hakkında bilgi vermez. Vücut kitle endeksi hesaplamasının en önemli işlevi, kişinin sağlıklı bir kiloda olup olmadığının belirlenmesi ve obezite tespitinin yapılmasıdır.

Boy kilo endeksi hesaplama (bki) formülü: BKİ hesaplama formülü: Boy Kilo Endeksi (BKİ) = Kilo/boy² (boyun karesi) şeklindedir. Örneğin; 70 kilogram ağırlığındaki bir kişinin boyu 1,75 metre ise şu şekilde hesaplanabilir: 70 / (1,75 x 1,75) = 22,86

Vücut kitle indeksi (VKİ), kişinin vücudundaki kilo fazlalığı ve yağ oranı hakkında fikir vermek ve obezitenin belirlenmesi için kullanılır. VKİ değerleri şöyledir:

18,5 ve altı bir değer zayıf, 18,5-24,9 arasındaki değer normal kilolu, 25,0-29,9 arasındaki değer fazla kilolu, 30,0-34,9 arasındaki değer 1. derece obezite, 35,0-39,9 arasındaki değer 2. derece obezite (aşırı obez) 40 ve üstü bir değer ise 3. derece obezite (morbid obezite) olarak kabul görmektedir.

VKİ (BKİ), yaşa göre değişiklik gösterebilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği yaşa göre VKİ hesaplaması sonucu belirlenen VKİ değerleri şu şekildedir: 19-24 yaş aralığı için 19-24, 25-34 yaş aralığı için 20-25, 45-54 yaş aralığı için 22-27, 55-64 yaş aralığı için 23-28, 65 yaş ve üzeri için ideal değer 24-29 olmalıdır.

Vücut kitle endeksi sınıflandırması yaş ve cinsiyete göre değişkenlik gösterir. Dolayısıyla bireyi değerlendirirken tek başına BKİ ile değil, mümkünse vücut analizi ve bel çevresi ölçümlerini de göz önünde bulundurmak daha doğrudur. Vücuttaki toplam yağ miktarından çok, yağın vücutta bulunduğu bölge ve dağılımı daha önemlidir. Çünkü vücuttaki yağın bulunduğu bölge ve dağılımı, hastalıkların morbidite ve mortalitesi ile ilişkilendirilmektedir.

Vücut kitle indeksi hesaplaması ile vücuttaki yağ oranı ve kilo değeri elde edilir. Bu değerler kişinin yaşına ve boyuna göre kaç kilo olması gerektiğini belirler. Bu belirleme aslında obezite hastalığı teşhisinin temelini oluşturur. Yaşa göre kişilerdeki yağ ve kilo oranı, dönem dönem belirli faktörlere bağlı olarak artıp azalabilir. Burada amaç, yağ ve kilo oranını dengede tutmaktır. Bunun için de kişinin sağlıklı beslenmesi ve düzenli olarak fiziksel egzersiz yapması gerekir.