Çocukları Mantar Tüketiminde Bilinçlendirme

Mantar zehirlenmesinin tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Günümüzde de doğadan toplanılarak tüketilen mantarlar ciddi sorunlara yol açabilmektedir. ABD’de her sene 6 bin mantar zehirlenmesi vakası bildirilmektedir. Bu vakaların büyük çoğunluğunu 6 yaş altı çocuklar oluşturmaktadır. Çocukların gezerken ya da oynarken doğada buldukları mantarları tüketmeleri bunun en büyük nedenleri arasındadır. Bu sebeple çocukların mantar tüketimi konusunda bilinçlendirilmesi hayati önem taşımaktadır.

Zehirlenme belirtileri mantarın içerdiği toksine göre değişse de genellikle ilk olarak sindirim sistemi şikâyetleri baş gösterir. Tüketimin ardından 2-3 saat içinde görülen mide krampları, bulantı, kusma, ishal ve ateş, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin işaretidir. Bazı türlerde ise halüsinasyon, nöbet, şuur bulanıklığı, uyku hâli ile karaciğer ve böbrek yetmezliğine bağlı ciltte sararma gibi ağır tablolar ortaya çıkabilmektedir.

Mantar zehirlenmelerinde tüketilen miktar ve rahatsızlık sonrası hastaneye geliş süresi önemlidir. Mantar zehirlenmesinden kısa süre sonra hastaneye gelen hastaların sıvı kaybı, elektrolit dengesizliği, karaciğer ve böbrek enzimleri gibi tetkiklerinin ardından midenin yıkanması tedavinin ilk ayağını oluşturmaktadır. Ancak uygulanacak tedavide hastanın hastaneye geliş süresi de hayatî önem taşımaktadır. Mantar zehirlenmesinin üzerinden 24 saat geçtikten sonra toksik etkiler, özellikle karaciğer ve böbrek yetmezliği gibi kalıcı hasarlar bırakabilmektedir.

Karaciğer ve böbrek yetmezliğinin geliştiği durumlarda zehirli toksinin vücuttan atılması ve ikincil enfeksiyonların oluşmaması için hemofiltrasyon tedavisi uygulanmaktadır. Hemofiltrasyon tedavisinde önce hastaların kanı alınarak filtreden geçirilir. Plazma denilen özel bir sıvı ile kan yıkanarak temizlendikten sonra tekrar hastaya verilmektedir. Bu yöntemle hastalarda gelişen karaciğer ve böbrek yetmezliği organ nakline gerek kalmadan tedavi edilebilmektedir.

Hastaların fazla miktarda mantar tükettiği ya da hastaneye geç geldiği durumlarda plazma ferez hemofiltrasyon tedavisi yeterli olmayabilmektedir. Yapılan tedavilere rağmen bazı hastalar organ nakline ihtiyaç duyabilmektedir.

Halk arasında zehirli mantarların daha renkli olduğu ya da tadının daha acı olduğu gibi doğru olmayan bilgiler yaygındır. Mantarın rengi, kokusu ve tadına aldanarak bir tane bile tüketilmesi hayati risk yaratabilecek sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle ne olduğu bilinmeyen mantarlar yerine kültür mantarlarının tüketilmesi önerilmektedir.