Ufku Dünyaya Açık Kayseri’nin Gizli Denizi Seyyid Burhâneddin

Kitabın adı: Ufku Dünyaya Açık Kayseri’nin Gizli Denizi Seyyid Burhâneddin

Yazar: Tahir Fatih Andı

Yayınevi: Hat Yayınları

Yayın Yeri ve Yılı: İstanbul/2024

Sayfa Sayısı: 102

Yaş Aralığı: 14+

İşlenen Konular: Kayseri, Seyyid Burhaneddin, Mevlânâ, ilim, sevgi…

Şehirlerin herkesin sevip saydığı, hürmet beslediği, her dâim makamlarını ziyaret ettiği tarihî şahsiyetleri için “şehrin mimarları” ifadesi kullanılır. Bu şahsiyetler o şehirle o kadar özdeşleşmiştir ki şehrin adı dile gelince hemen onun ya da onların adı büyük bir minnetle dudaklardan dökülür. Şehir adeta kendi kimliğini onlarla bulmuş, onlar olmuştur. Mesela Mevlânâ’nın Konya için ne anlam ifade ettiğini Arif Nihat Asya’nın şu dizelerinde görebiliriz:

Her etek tennuredir

Her satır bir sûredir

Her edâ mânâ demek

Konya Mevlânâ demek.

Kayseri denilince de hemen aklımıza Seyyid Burhâneddin (d. 1165 Özbekistan / Tirmiz-ö. 1244 Kayseri) gelir. Kayseri’nin manevî mimarlarındandır. Evvelâ Seyyid Burhâneddin, soyu Hz. Hüseyin’e dayandığı için Seyyid ve Hüseynî olarak bilinir. Şems Tebrizî’nin Konya’ya geleceğini önceden haber vermesiyle Seyyid-i Sırdan’dır. Mevlânâ’nın isimlendirmesiyle de Burhâneddin, Burhân-ı Muhakkık-ı Tirmizî olarak anılır. İlim yolunda önüne diz çöktüğü âlim, Mevlânâ’nın babası Bahâeddin Veled’dir. Kendisi de hocasının oğlu Mevlânâ’nın hocası olmuştur. Onun yetişmesinde, ufkunun açılmasında yol gösterici önemli bir rol üstlenmiştir. Bahâeddin Veled’in Belh şehrinden ayrılmasıyla Seyyid Burhâneddin de Belh’ten ayrılmış, önce Tirmiz daha sonra Konya ve ardından da Kayseri’ye yerleşmiştir. Kayseri’ye yerleşmesini şöyle anlatır: “Kayseri’nin toprağı ve dağları Tirmiz’e çok benziyor. Halkını da oranın halkına benzer, sevecen ve ilim sever buldum. Onun için ben Kayseri’ye yerleşeceğim.” Böylece Kayseri’ye yerleşen Seyyid Burhâneddin, eğitim faaliyetlerini burada sürdürür. Hocalık yaptığı zamanların dışında Talas, Hisarcık ve Erciyes’te dolaşarak tefekküre dalmış, zikirle zamanını geçirmiştir. Tasavvuf kültür ve geleneğinin önemli isimlerinden olan Seyyid Burhâneddin, Anadolu’da İslam birliğinin kurulmasında ve gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir görev üstlenmiştir. İşte bu büyük âlimi Tahir Fatih Andı, Ufku Dünyaya Açık Kayseri’nin Gizli Denizi Seyyid Burhâneddin adlı küçük boy 102 sayfalık eserinde anlatmaya çalışmış. Kitabın ilk sayfasında yazarın edebiyat öğretmeni olduğunu ve eskilerin tabiriyle velûd yani doğurgan bir kalem olduğunu öğreniyoruz zira yirmiden fazla esere imza atmış. Söz Başı’nda bu kitabın nasıl ortaya çıktığını, eserin hazırlanmasında hangi kaynaklardan yararlanıldığını, kimlerin bu çalışmaya destek verdiklerini okuyoruz. Yazar bir vefâ göstergesi olarak bu isimleri teker teker zikretmiş ve teşekkürlerini iletmiş. İçindekiler bölümünde kitabın hangi başlıklar altında oluşturulduğunu görüyoruz. Söz Başı ile birlikte 19 başlık altında çalışma meydana getirilmiş. Bu başlıklardan biri de kitabın sonuna alınan albüm. Albümde sekiz fotoğrafa yer verilmiş. Fotoğrafların altında da nereler olduğu belirtilmiş.

Kayseri’nin 12 ve 13. yüzyıllarda genel durumu birkaç sayfayla özetlendikten sonra kitabın asıl konusuna, Seyyid Burhâneddin’e gelinmiş. Her bir başlık altında Seyyid Burhâneddin’in farklı bir yönü ele alınmaya çalışılmış.

Seyyid Burhâneddin’in günümüze ulaşan sözlerinin ve sohbetlerinin öğrencileri tarafından derlendiği Maarif adlı eseri bulunmaktadır. Tahir Fatih Bey’i bu mütevâzı çalışmasından dolayı tebrik ederken Maarif’te yer alan Seyyid Burhâneddin’e ait şu meşhur sözle yazımızı noktalayalım: Denizdeki canavarı görüp de korkma, içinde denizleşen canavardan kork!