SON PADİŞAH VAHDEDDİN’İN ANNESİ GÜLİSTU KADINEFENDİ

Sultan Abdülmecid’in hanımı, Sultan VI. Mehmed Vahdeddin’in annesidir. Abaza kökenli olup, Çaçba/Şervaşidze Hanedanı’na mensuptur. 1830’da Suhumi’de dünyaya gelmiştir. İlk ismi Fatma’dır. Babası Prens Tahir Şervaşidze, Abhazya’nın son dönem hükümdar ailesindendir. 1831’de İstanbul’a göç etmiştir. Bir yıl sonra vefat etmiş, ama eşi Afişe Hanım, payitahtta kalmaya devam etmiştir. Osmanlı Sarayı’nda vazifeli bir akrabasının ısrarıyla Kızı Fatma’yı 10 yaşındayken hareme vermiştir. Sultan II. Mahmud’un eşi Bezm-i Âlem Valide Sultan’ın gözdeleri arasına girmeyi başarmıştır. Haremde özel bir terbiye ve eğitimden geçirilerek 1854 yılı Ağustos ayında Sultan Abdülmecid’le evlendirilmiştir. Bezm-i Âlem Valide Sultan’ın en sevdiği gelinleri arasına girmiştir. Düğünden bir yıl sonra, 1855’te, ikiz olan Zekiye ve Fehime Sultanları dünyaya getirmiştir. Ancak ikizler uzun yaşamayarak 1856’da vefat etmişlerdir. Aynı sene Mediha Sultan’ı, 1861’de de Mehmed Vahdeddin Efendi’yi doğurmuştur. Şehzade Vahdeddin, Abdülmecid Han’ın en son doğan çocuğudur. Gülistu Kadın, kocası Abdülmecid Han’ın 25 Haziran 1861’de vefat etmesi üzerine, Fatih’te kendisine tahsis edilen bir köşke yerleşmiştir. Saray nedimelerinden Prenses Leyla Açba’nın hatıralarında kaydettiği üzere Gülistu Kadınefendi, uzun boylu, ela gözlü, kumral saçlı, beyaz tenli, güzel bir kadındı. Lakin hassas ve narin bir yapıya sahipti. Ömrü hastalıklarla mücadeleyle geçmiş ve genç yaşta, 1861 veya 1865’te muhtemelen veremden ya da koleradan ölmüştür. Sağlığında kendisi tarafından yaptırılan, Fatih Camii dâhilindeki Gülistu Valide Sultan Türbesi’ne defnedilmiştir. İstanbul’daki bazı cami ve medreselerin onarılmalarına katkıda bulunması dışında, banisi olduğu veya adına yaptırılan herhangi bir eser yoktur. Şehzade Mehmed Vahdeddin, babası Sultan Abdülmecid’i doğduktan yaklaşık 5 ay sonra, annesi Gülistu Kadınefendi’yi ise, en fazla bir yaşındayken kaybetmiştir. Bir başka görüşe -Sultan Vahdeddin’in kızı Sabiha Sultan’a ve Prenses Leyla Açba’ya- göre, annesini kaybettiğinde dört yaşındaydı. Sonuç itibariyle Vahdeddin Efendi de, kardeşleri II. Abdülhamid ve V. Mehmed Reşad gibi küçük yaşlarda hem öksüz hem yetim kalmıştır. Kendisini, babası Sultan Abdülmecid’in eşlerinden Şayeste Kadın büyütmüştür. 4 Temmuz 1918’de tahta çıkar çıkmaz ilk işlerinden biri otomobile binerek annesi Gülistu Kadınefendi’nin türbesini ziyaret etmek olmuştur. Kabri başında hatm-i şerif kıraat ettirmiştir.