EDİTÖR'den

Kültür ve medeniyet dünyamızın şekillenmesinde özellikle onuncu yüzyıldan sonra etkili olmaya başlayan tasavvuf; özünde ilâhi bilgi ve sırların bulunduğu mistik düşüncedir. Tasavvufun ferdî yönü önemli olmakla birlikte sosyal yönü de küçümsenemeyecek kadar önemlidir. Tasavvufî hayatın bazı biçimlerini bireyler ferdî olarak yaşar, ancak genel çizgileri ile tasavvufî hayat mürşidlerin/önderlerin nezaretinde öğrenilir. Tasavvuf, gönlü merkez kabul ettiğinden dolayı insanı konu almış, insanın ruh ve gönül dünyasını aydınlatmayı ilke edinmiştir. Bunu yaparken de sanat ve edebiyatla yakın ilişkiler içinde bulunmuş ve özellikle de şiirde, veciz ifadelerde temâyüz etmiştir. Biz bu yazımızda tasavvufu bizzat hayatına tatbik ederek, örnek ve önder bir çizgide yaşayan Nakşbendî yolunun temsilcilerinden; Mutasavvıf-Şair Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi Hazretleri’nin hakkında bir veciz ifadeleri inceleyeceğiz.

1. Hulûsi Ateş, Şeyhzadeoğlu Özel Kitaplığı arşivinde bulunan, Hulûsi Efendi’ye ait, bizzat kendi el yazısı ile kaleme aldığı beyitler rubailer, veciz ifadeler vardır. Bunların birçoğu, Dîvân ve Mektûbât’ında yer almayan, ilk defa yayınlanan/yayınlanacak olan, önem arzeden vesikalardır. Hulûsi Efendi Hazretleri şöyle buyuruyor:

“İhvân ilmi ile âmil  Hâli ile kâmil olmak gerek.” İhvan: Aynı tasavvufî kola mensup olanların birbiri hakkında kullandığı, kardeş mânâsına gelen bir ifadedir. Hulûsi Efendi sohbet halkasına iştirak edenlere bir tavsiyede/pîr tavsiyede bulunuyor. Kâmil bir insan olmanın, kâmil bir mü’min olmanın, kâmil bir ihvan olmanın yolunun; ilim-amel vadisinden geçtiğini işaret ediyor. Çünkü Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadis-i şeriflerinde, kendisine gıpta edilecek iki kimseden birinin ilmi ile amel eden kişi olduğunu müjdeliyor. İlim, amel ve ihlâsın lüzumunu İmam-ı Rabbânî şöyle öğütlüyor: “Ey oğul! Bilmiş ol ki, ebedî kurtuluşun kolaylaşması için insana şu üç şey mutlaka lâzımdır: İlim, amel, ihlâs. İlim iki kısımdır: Birinci kısım, amel olup bunun izahını fıkıh üzerine almıştır. İkinci kısım, bundan maksat mücerred itikat ve kalbi yakîndir. Bunun tafsilatı kelâm ilmi üzerine yazılan kitaplarda vardır. Haliyle ehl-i sünnet ve’l-cemaatin görüşüne göre... Şöyle ki; bunlar fırka-i naciye olup, bunlara tâbi olmadan hiç kimse için kurtuluş ümidi yoktur. Bunlara kıl kadar muhalefet olsa, iş tehlikeye girer, hem de ne tehlike!”

Editör

Yazar