Editör: Fatih Olabilmek

Fatih Sultan Mehmed, Osmanlı İmparatorluğu'nun icraatları ve askerî dehasıyla öne çıkan padişahlarından biridir. 1432'de Edirne'de doğan Fatih Sultan Mehmed, hem Batı hem de Doğu kültürü eğitimi alarak kendisini geliştirmiştir. Manisa'da sancakbeyliği görevine atanmasıyla yönetim deneyimi kazanmıştır.

Şehzade Mehmed, Osmanlı geleneği gereği top döküm işini seçmiş ve bu, İstanbul'un fethine giden yolda önemli bir adım olmuştur. 12 yaşında tahta geçmesine rağmen, Varna Zaferi’ni sağlamak için tahtı babası II. Murad'a bırakmıştır.

2.Mehmed, babasının vefatının ardından tekrar tahta çıkmış ve iç meselelerle uğraşmıştır. Karamanoğlu İbrahim Bey'in isyanını bastırmış ve İstanbul'un fethi için kararlılıkla hareket etmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.)’in müjdesini gerçekleştirmek isteyen Fatih Sultan Mehmed, zorlu bir kuşatma sonrasında İstanbul'u fethetmiştir. Bu zaferin ardından imparatorluğun sınırları genişlemiş ve Batı'da birçok beylik Osmanlı'nın egemenliğini tanımıştır.

Fatih Sultan Mehmed, askerî alanda olduğu kadar idarî alanda da başarılar göstermiştir. Devlet yönetimini çağın koşullarına uygun şekilde düzenlemiş ve bilim, teknik, mimarî, güzel sanatlar ve mühendislik alanlarında çalışmalar yapmıştır. Kanunnamesi, devlet memurlarının görevlerini belirleyen ve taht ve devletin geleceği için kardeş katlini meşrulaştıran önemli bir girişimidir.

Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'un nüfus sorununa el atarak şehrin nüfusunu artırmıştır. Başta diğer Osmanlı illerinden ve fethedilen bölgelerden gelen sanatkârlar olmak üzere, isteyen herkesin İstanbul'a yerleşmesine izin verilmiştir. Bununla birlikte, zengin ve iş ehli zümrelerin Anadolu'nun çeşitli şehirlerinden aileleriyle birlikte İstanbul'a nakledilmeleri emredilmiştir.

Fatih Sultan Mehmed, ayrıca, fethedilen Hristiyan ülkelerinden alınan esirlerin İstanbul çevresindeki köylere yerleştirilerek arazi işletmesini sağlamıştır. Bu şekilde, bazı şehirlerin halkının da İstanbul'a tehcir edilmesiyle nüfus artışı sağlanmıştır. Konya, Karaman, Aksaray gibi şehirlerden ve Edirne, Bursa, Gelibolu, Filibe gibi yerlerden de Türkler İstanbul'a nakledilmiştir.

Fatih Sultan Mehmed ayrıca Osmanlı ilim ve fikir hayatına yeni boyutlar kazandırmıştır. Semerkand, Buhara, Kahire, Şam, Bağdat gibi önemli merkezlerden âlimleri davet ederek İstanbul'un ilim ve kültür hayatını zenginleştirmiştir. Fatih'in devri, Sahn-ı Seman Medreseleri gibi önemli eğitim kurumlarının kurulduğu ve farklı ilim dallarının öğretildiği bir dönem olmuştur.

Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'un fethiyle kazandığı bu mübarek belde, Türk-İslâm medeniyetinin ve kültürünün merkezi hâline gelmiştir. Şehir, medeniyetin bir simgesi hâline gelmiş ve ilim, kültür, sanat, ticaret ve hayır müesseseleriyle dolup taşmıştır. İstanbul'un fetihle birlikte yeniden canlanması, Türk-İslâm medeniyetinin yücelmesine ve dünyanın en büyük merkezlerinden biri hâline gelmesine vesile olmuştur.

1481'de vefat eden Fatih Sultan Mehmed, büyük kumandanlık dehasıyla tarihe altın harflerle yazılmış bir padişahtır. Naaşı, İstanbul'daki Fatih Camii avlusundaki türbeye defnedilmiştir.