EL-KEBÎR: ANLAŞILAMAYACAK KADAR ULU

Allah'ın en güzel isimleri arasında yer alan el-Kebîr, "Kibriyâ sahibi" demektir. 

Allahu Teâlâ'nın yüceliğini zâtî ve sübûtî sıfatlarından anladığımız kadarıyla fiilî sıfatlarından da anlarız. O'nun fiilî sıfatları, doğrudan varlıkla ilgilidir. O, fiillerinde de büyüktür. Bu sebeple, her insan göklerin ve yerin yaratılışı üzerinde düşünmelidir. Varlık üzerinde teemmül, insanda takdir duygusunu geliştirir. Allah'a imanı olan kimselerin imanlarının artmasına, imanı olmayan kimselerin de imana daha çok yaklaşmalarına vesile olur. Eğer insan, önyargılardan arınmış ve selim bir fıtrata sahipse, bu muhteşem yaratılış hârikası karşısında, Yaratan'ı takdîr edecek, masnûattan/yaratılmışlardan hareketle, Mutlak Sâni' Olan Allah'a ulaşacaktır.

Yüce Allah'ın el-Kebîr ismi karşısında bir Müslüman’ın akidesi, "Allahu Ekber/Allah en büyüktür." olmalıdır. Varlıklara yöneltilen "büyüklük" vasıfları, itibarîdir, mecâzîdir. Kullar hakkında kebîr niteliği, sözü ve davranışları uyuşan ve görüldükleri zaman Allah akla gelen insan-ı kâmiller hakkında söylenilebilir. Hatta onlar, tanıtılırken, ümmetin büyükleri olarak anlatılır. Onlar, bu büyüklükleri Allah'ın dinine bağlılıklarından ve Rasûlü’nün sünnetine ittibâ etmelerinden alır. Eğer bir kimse ahlâkını güzelleştirmek sûretiyle Yüce Allah'ın el-Kebîr ismini kendisine ahlâkî bir ilke edinmişse, işte o zaman, el-Kebîr isminden hissesini almış demektir. Onun insanlar nezdindeki büyüklüğü, Yüce Rabb’ini sabah-akşam zikir ve tesbîhâtla büyüklemesinden gelir. Böyle insanlar, yaktıkları mâneviyât ışıklarıyla çevrelerini aydınlatırlar. Sohbet meclislerinde bulunan her insan, mutlaka onların güzel ahlâklarından istifade eder. Kemâl, mânevî anlamda bir büyüklük derecesidir.

Dolayısıyla, Allah'ın en büyük olduğuna inanan bir Müslüman, hiçbir fânî güçten korkmaz. İnsan nasıl ki bu dünyaya gelirken muhtaç bir varlık olarak gelmişse, bu dünyadan ayrılırken de muhtaç bir varlık olarak ayrılacaktır. Dünya hayatında eline geçirdiği birtakım imkânlarla başkaları karşısında büyüklük taslamak kadar küçüklük olamaz. Azamet ve celâl anlamında tek Kibriyâ olan Allah'tır. Allah, yaratıkların sıfatlarından yüce ve münezzeh olandır. Kullar hakkında kınanmış olan tekebbür, Allah için teklik ve tahsis ifade eder. Ululuk ve yücelik sadece O'na mahsus ve lâyıktır. Bu hususta O, tektir, münferittir. Noksandan ve ihtiyacı gerektiren şeylerden münezzeh olan sadece O'dur. Her Müslüman’ın Allah hakkındaki akîdesi böyle olmalıdır. İşte o zaman, el-Kebîr olan Yüce Allah'ın bu isminden ahlâkî anlamda feyizlenebilir.