III. AHMED’İN EŞİ EMETULLAH HATUN

Lale Devri padişahı III. Ahmed Han’ın baş kadınıdır. Devrin sadrazamı Damat İbrahim Paşa’nın eşi Fatma Sultan’ın annesidir. Sultan IV. Mehmed’in eşi, Sultan II. Mustafa ve III. Ahmed’in de anneleri olan Emetullah Gülnûş Sultan’la karıştırılmamalıdır. Emetullah, Allah’ın kulu, kölesi manasına gelmektedir. Geçmiş hayatı hakkında fazla bir malumat yoktur. III. Ahmed, eşleri içinde en çok Emetullah Kadın’ı sevmiş ve saymıştır. Emetullah Kadın, III. Ahmed’in padişahlığının ikinci yılında, 1704’te Fatma Sultan’ı dünyaya getirdi. Sultan Ahmed, 1705’de Galata’da Bayezîd Mahallesi’ndeki bir ekmekçi fırınını, 1707’de de yine Bayezîd’taki -eşinin sonradan altın ve gümüş tel dokumacıların çalıştığı Simkeşhaneye dönüştüreceği- Darphane ve çevresindeki arsayı, eşi Emetullah Sultan’a müzehheb (altın suyu ile yaldızlanmış) tuğralı bir temlikname (tapu) ile temlik etti, yani mülk olarak verdi. Pek çok hayır işi ve eseri olan Emetullah Sultan, III. Ahmed’in eşleri arasında hayırseverlikte başta gelir dense abartı olmaz. 1707 yılında Simkeşhane içine kâgirden bir mescit ve yanına çeşme, mektep ve nefis bir de sebil yaptırdı. Kaynaklar bu yapıları, eşi III. Ahmed’in kendisi adına yaptırdığını da rivayet etmektedir. Simkeşhane ve diğer emlâkini, yaptırdığı bu tesislere vakfetti. Emetullah Sultan’ın vakfiyesi incelendiğinde, onun ne kadar hayırsever, ince düşünen zarif ve müşfik bir kadın olduğu anlaşılır. Yanı sıra 1728-1729’da Üsküdar’da adına bir çeşme yaptırdı. Kitabesinde, III. Ahmed’in isteği üzerine kendi malından yaptırdığı yazılıdır. Emetullah Kadın Çeşmesi ya da Baş Kadın (Meydan) Çeşmesi ismiyle anılmaktadır. Bugün Üsküdar İlçesi Doğancılar Semtinde, İmrahor Camii’nin arkasında Rüstem Paşa Mektebi’nin karşısında bulunmaktadır. Hayır ve hasenat eli, kutsal topraklara kadar uzanmış; Medine-i Münevvere’de de vakıflar kurdurmuştur. Medine’de hizmet eden 40 ağaya, Bab-ı Cibril kapıcısına, siliciye senede 90 altın vakfettiği nakledilmektedir. Lâle Devri’nin saadet dolu günlerini yaşayan Emetullah Sultan, eşinin 1730’da Patrona Halil İsyanı neticesinde tahttan indirilmesi üzerine Eski Saray'a gönderildi. Ölüm tarihi kesin olarak belli değildir. Kızı Fatma Sultan’la aynı sene, 1733’de ölmesi kuvvetli bir ihtimaldir. Mezarı Eyüp’tedir. Kıbrıs Fatihi Mustafa Paşa'nın ayağı ucunda metfundur.