DOST SIRRINA MİHMÂN OLMAK

"Gerçek aşk katre iken ummana karışmaktır; bir damlanın uçsuz bucaksız bir denize kavuşarak yok olması¸ ya da gerçekten var olması."

Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi (k.s)¸ Dîvân'ında baştan sona ilâhî aşkı anlatmaktadır desek yerinde olacaktır. Bu aşk¸ kimi zaman gazel ve mesnevîlerle terennüm edilmekte¸ kimi zaman ise kıt'a¸ rubâî¸ müfred ve mısralar hâlinde söze dökülmektedir. Ama hepsinde dikkat çeken husus¸ bu ulvî duygunun saf¸ hâlisâne ve coşkun bir edâ ile dile getirilmesi; sanat kaygısı gütmeksizin nazma dökülmesi olmuştur.

İşte¸ "Düştünse aşkın dâmına" diye başlayan bu tür manzûmelerden birisi…

Aşktan¸ aşk tuzağından¸

Dost sırrına mihmân olmaktan¸

Zerre iken kân¸ katre iken ummân olmaktan¸

Nûra inkılâb eden nârdan¸

Makâm-ı hayrete ermekten¸

Sevgiliye kavuşmanın bayram oluşundan¸

Ve sonunda handân olmaktan¸ mutluluğa ermekten bahseden bir manzûme:

 

1. Düştünse aşkın dâmına

  Bî-ad u san olsan gerek

  Erip visâli kâmına

  Bir özge cân olsan gerek

Âşık tıpkı bir kuş gibidir. Sonunda aşk tuzağına yakalanır. Bu esaret¸ istenmiş¸ arzu edilmiş bir tutsaklıktır.

Hakiki âşık şandan ve şöhretten uzak¸ benlik davasından geçmiş olandır. Sevgiliye kavuşmanın verdiği haz ile artık o¸ o değildir.

 

2. Yâr ile zinde cân olup

  Ağyâr-ı yâr yeksân olup

  Dost sırrına mihmân olup

  Ol dürre kân olsan gerek

Sevdiğinden ayrı olan insan yaşıyor mudur gerçekten? Sevgili varsa¸ hayat vardır. Sevgili bir tarafta¸ onun dışındakiler diğer taraftadır. Bir sevgili vardır¸ bir de diğerleri… İşte böyle bir mahbûbun sırlarına ortak olmaktan¸ onun inci tanelerine ev sahipliği yapmaktan daha güzel ne vardır?

 

3. Zerre iken kân edeler

  Katreni ummân edeler

  Hep tenlere cân edeler

  Cân u cihân olsan gerek

Gerçek aşk katre iken ummana karışmaktır; bir damlanın uçsuz bucaksız bir denize kavuşarak yok olması¸ ya da gerçekten var olması. Varlığının şuuruna ermesi. Küçücük bir zerre iken işin kaynağına ermek¸ dıştan geçerek¸ öze ulaşmak…

 

4. Ref' ola her yüzden nikâb

  Her yan ola bin feth-i bâb

  Nâr olup nûra inkılâb

  Mihr-i nihân olsan gerek

Mihr; hem güneş hem de sevgi anlamına gelir. Bu itibarla herkese nasip olmayan¸ ulaşılması zor ve gizli sevgiyi elde eden/saklı bir güneş olan ve her yeri aydınlatan kişinin gözlerinin önünden tüm örtüler kalkacak¸ her şey ayan beyan görünecektir. Ateşler nûr olacak¸ karanlıklar aydınlığa kavuşacaktır.

 

5. Envâr-ı zât ola yüzün

  Esrâr-ı zât dola özün

  Âyât-ı zât ola sözün

  Mağz-ı Kur'ân olsan gerek

Hakiki âşığın yüzü nûrlarla dolmalı¸ aydınlanmalı. Özü mahbûbun sırlarıyla dolmalı. Her sözü Yüce Yaratıcıya işaret eden hakikatler olmalı. Hâsılı Kur'ân'ı yaşamalı¸ ona uymalı.

 

6. Hüsn-i kitâbı her varak

  Okuyasın andan sebâk

  Yüz göstere tâ vech-i Hak

  Bakıp hayrân olsan gerek

Öğüt almak isteyen için her şey O'na işaret etmektedir. Dağlar¸ taşlar¸ gökyüzü ve denizler; etrafımızda gördüğümüz canlı cansız her varlık¸ O'na çağırmakta¸ O'nun varlığına şahitlik etmektedir. Yeter ki kalpler mühürlü olmasın¸ yeter ki içimizde ve çevremizde bulunan bu işaretler okunmak istensin…

 

7. Ey âşık derd ü mihnete

  Sabreyle er ol devlete

  Erip makâm-ı hayrete

  Bî-nâm u şân olsan gerek

Hakiki saâdete¸ gerçek mutluluğa ermek isteniyorsa¸ meşakkatlere¸ belalara sabretmeli. Sabrederek hedefe ulaşmalı. Sabrın acı¸ meyvesinin tatlı olduğunu hatırdan çıkarmamalı. Yüce Allah'ın tecellileri karşısında hayrete düşmemek mümkün değil şüphesiz. O halde¸ O'nun yüceliği karşısında¸ kul olma bilinciyle hareket etmeli¸ ad-san davasından vazgeçmeli.

 

8. Dâim hayâlinde ânın

  Seyr-i cemâlinde ânın

  Îd ü visâlinde anın

  Cânla kurbân olsan gerek

Âşığın en önemli alâmetlerinden birisi de sevdiğini daima düşünmesi¸ onu hatırdan bir an olsun çıkarmamasıdır. Âşığın gıdası sevgilinin cemâline durmaksızın bakmasıdır. Âşık maşûkundan feyz almakta¸ onunla aydınlanmaktadır.

Sevdiğiyle bir türlü bir araya gelemeyen ve gece gündüz onun hayaliyle yaşayan âşık için gerçek bayramın ne olduğunu sormaya gerek var mı? Onun için gerçek bayram¸ cânânına kavuştuğu andır. Mahbûbun yoluna kurban olma¸ vuslata erme ve bayram etme…

 

9. Hulûsî cümle kîl ü kâl

  Ana erende pâymâl

  Yüz gösterip şevk-i visâl

  Ol dem handân olsan gerek

Bu geçici dünyaya duyulan ilgi ve sevgi¸ ebedî âleme nisbetle bir dedikodudan başka nedir? Malın ve evlatların fayda vermediği o günde¸ yalnızca akl-ı selimin geçer akçe olduğu o saatte¸ bu dünyaya ait her ne varsa ayaklar altına alınacak¸ kıymetsizleşecek. O hâlde henüz fırsat eldeyken¸ Yüce Yaratıcının huzuruna gelip hesaba çekilmeden¸ hesabımızı yapmak… Vuslatı arzulayarak¸ alnı açık¸ yüzü pâk olanlar zümresine katılmak.

Abdülmecit İSLAMOĞLU

Yazar