Çaylak ile Filozof

Kitabın adı: Çaylak ile Filozof

Yazar: Özkan Öze

Resimleyen: Sevgi İçigen

Yayınevi: Uğurböceği Yayınları

Yayın yeri ve yılı: İstanbul/2018

Sayfa sayısı: 127

Yaş aralığı: 8+

İşlenen konular: Müstesna bir varlık olarak insan.

Evet, sevgili çocuklar bugün sizlerle paylaşmak istediğim kitap Çaylak ile Filozof. Unutmadan söyleyeyim tanıtacağım kitap serinin ilki, yani bunun dışında dört kitap daha var.

Aslında ne Çaylak ne de Filozof kahramanlarımızın gerçek adları. Kitap boyunca da adlarını öğrenemiyoruz. Doğrusunu isterseniz kitabı okurken kahramanlarımızın insan isimlerini çok da merak etmiyorsunuz zira sizi o kadar düşünmeye sevk ediyor ki Çaylak ile Filozof, üzerinde durulan konulardan kahramanların adlarının ne olduğu ya da olabileceği aklınıza gelmiyor.

Çaylak adını ona Filozof yani büyükannesi vermiş. Çaylak da büyükannesine Filozof ismini koymuş. İkisi de eskilerin tabiriyle “ismiyle müsemma” yani adları ile karakterleri uyumlu.

Çaylak anne ve babasını kaybettikten sonra büyükannesinin yanına yerleşmiş. Yaşadıklarından dolayı ilk zamanlarda kendini tembelliğe vurmuş bu yüzden de adı “aylak”a çıkmış. Aylak biliyorsunuz hiçbir iş yapmayan, boş duran, boş gezen insanlar için söylenir. Filozof, Çaylak’ı bu durumdan çıkarmak için onu düşünmeye sevk ediyor. Nasıl mı? Tabii ki sorularla ve anlattığı hikâyelerle. Filozof’un Çaylak’ı etkileyen en mühim konuşması “kim olduğu hakkında düşünmesi” oluyor. İlginç değil mi? Siz kim olduğunuzu hiç düşündünüz mü? Hayır diyorsanız bilin ki sizin adınıza birileri sizin kim olduğunuz ya da olmanız gerektiği hakkında düşünüyor ve size bir yol haritası belirliyor. Tıpkı Prokrustes’in paslı karyolası gibi. Eski Yunan’da bir masal kahramanı olan Prokrustes, gözüne kestirdiklerini misafir eder, yedirir içirir ve de sonunda karyolasına yatırırmış. Bu kişinin boyu eğer karyoladan kısaysa çeke çeke uzatır, uzunsa ayaklarından keserek karyolanın boyuna göre kısaltırmış. Ne canî bir kahraman değil mi çocuklar? Neyse canım fazla korkmayın Prokrustes bir simge. İnsanlara aynı düşünme biçimini kabul ettirmeye çalışanlar için kullanılan bir mecaz. Filozof’un Çaylak’a vermek istediği mesaj bizim için de geçerli çocuklar. Eğer biz bu dünyada kendimizi tanımaz, bize verilen değeri anlamazsak kendi elimizle Prokrustes’in karyolasına yatarız. Sanırım hiç birimiz böyle bir durumu kabul etmeyiz.

Şimdi yine kitabımızdan hareketle size bir soru soralım. Siz hiç, bir başkası olmak istediniz mi? Ne bileyim meselâ bir futbolcu. Haydi adını da verelim; Messi ya da Ronaldo. Evet dediğinizi duyar gibiyim. Çaylak da zaman zaman başkalarının hayatlarına özeniyor ve onlar gibi olmak istiyor. Fakat Filozof’un anlattıkları onu bu konuda düşünmeye sevk ediyor ve sonunda bu evrende, yıldızların altında en özel kişi olduğunu kavrıyor ve yine kendisi olmayı tercih ediyor. Biz de bu dünyada tekiz, özeliz sevgili çocuklar, başkası olmamıza gerek yok, kendimiz olmak, kendimizi tanımak önemli olan. Theseus’un Gemisi hikâyesi tam da bu konu ile ilgili. Bizi biz yapan yıllar içinde kaybettiğimiz fiziksel özelliklerimiz ya da sahip olduğumuz maddî şeyler değil bizi biz yapan ruhumuz, hiç değişmeyen ruhumuz sevgili çocuklar!

Çaylak ile Filozof’ta yukarıda vurguladığımız beyin jimnastiği yani düşünme, fikretme ile ilgili daha pek çok şey bulacaksınız. Bu düşünmeler insan olarak yaratılan ve bunun için de şükretmemiz gereken kendimizle ilgili. İyi okumalar…