UNUTULAN SAĞLIK İKSİRİ: HOŞAF
Şehirlerde unutulmaya yüz tutmuş sağlık iksiri hoşaf çağımızın yol açtığı birçok hastalığın oluşumuna engel oluyor.
Şehirlerde unutulmaya yüz tutmuş sağlık iksiri hoşaf çağımızın yol açtığı birçok hastalığın oluşumuna engel oluyor. Son yıllarda beslenme uzmanları¸ sağlıklı bir diyet için gıdaların rengine göre seçim yapılmasını önermektedir. Özellikle turuncu¸ sarı¸ kırmızı¸ mor¸ yeşil gibi renkleri içeren gıdalarda sağlığa yararlı maddeler daha çoktur. Birçoğunda¸ antioksidan olarak çalışıp serbest radikalleri yakalamaktan¸ kansere neden olan maddelerin etkisini azaltmaktan¸ C vitamininin aktivitesini artırmaktan ya da tümör hücrelerinin büyümesini engelleyen antikanserojen maddeler bulunmaktadır.
Atalarımızın beslenmesinde uzun yıllar önemli bir yeri alan Hoşaf çok sayıda kanser oluşumunu engelleyen maddelerce zengin bir yiyecek maddesidir. Çeşitli kuru meyvelerle yapılan hoşaflar ihtiyacımız olan antioksidan maddeleri ve lifleri almamız için önemli bir kaynaktır.
Şimdi başta kanser olmak üzere hoşafın son yıllarda yapılan araştırmalar neticesinde bulunan bilimsel verilerle hastalıkları önleme mekanizmasını anlatmaya çalışacağım.
Metabolizma faaliyetleri sonucunda oluşan serbest radikaller¸ oksijen¸ hidrojen ve hidroksil gruplarına aç unsurlardır. Serbest radikaller¸ hücrelere saldırarak hücrelerin oksijenini alarak hücrelerin normal çalışmalarını bozmakta ve gerekli önlemler alınmazsa uzun dönemde kalp sağlığını bozabilmekte¸ kanser¸ katarakt gibi birçok sağlık sorununa ve yaşlanmaya neden olmaktadırlar.
Bu sebeple serbest radikallerin durdurulması zararsız hale getirilmesi bir anlamda ihtiyacı olan oksijeni¸ hidrojeni hücrelere zarar vermeden dışardan verilmesi gerekmektedir. İşte meyve ve sebzelerin içinde serbest radikalleri durduran antioksidan adlı (oksitlenmeyi önleyici) maddeler bulunmaktadır. Bu maddeler serbest radikalleri etkisiz hale getirerek onların hücrelere zarar vermelerine engel olmaktadırlar.
Serbest radikalleri etkisiz hale getiren proantosiyanidin¸ resveratrol¸ Kuersetin; Kempferol Antosiyanin¸ Ellagik Asit adlı maddeler başta¸ kayısı¸ siyah erik¸ kırmızı erik¸ kırmızı elma¸ beyaz elma¸ siyah üzüm¸ kırmızı üzüm¸ beyaz üzüm¸ nar¸ armut olmak üzere tüm meyvelerde değişen oranlarda bulunmaktadır.
Unutulmamalıdır ki her antioksidan maddesi farklı serbest radikalleri etkisiz hale getirmektedir.Yine her meyvede yukarıda sayılan antioksidan maddeler tek tek bulunmaktadır. Bu sebeple bunları karıştırmak¸ istenen sonucu almak için en emin yoldur. İşte hoşaf içerisinde en az 4 farklı kuru meyve içerdiği için antioksidanlarca çok zengin bir yiyecek maddesidir.
Antioksidan maddeler kadar lifler de vücudumuz için önemli öğelerdir. Lif¸ besinlerin içindeki sindirilemeyen pek çok değişik madde için kullanılır. Lif sindirim sistemimizin rahat çalışmasına yardımcı olmaktan başka¸ kanser¸ kalp hastalığı ve diyabet gibi değişik hastalıklara karşı korunmaya da yardımcı olur.
Meyvelerdeki Sorbitol ve Pektin adlı lifler maddeler¸ vucüttaki kolesterolü bağlayarak dışarı atılmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla¸ özellikle Malatya’da yetişen kayısı olmak üzere¸ elma¸ armut¸ gibi meyvelerde bulunan pektinin kolesterolü düşürücü¸ kalp sağlığını koruyucu etkisi bulunmaktadır.Özellikle dünyada mikro klimasından dolayı Malatya Kayısısının diğer yörelerde yetişenlerden çok üstün değerlere sahip olduğu bilim adamlarınca ispatlanmıştır. Malatya kayısısında yer alan özellikle pektin miktarındaki belirgin fazlalık bağırsak tembelliğine karşı çok önemli özelliktir. Antioksidanlar hakkında bilmemiz gereken en önemli husus her bir antioksidanın alternatifinin yine kendisi olduğu ile her mevsim insanın bu antioksidanlara ihtiyaç duymasıdır. Mevsiminde taze olarak tükettiğimiz meyvelerin kurusunu kışın mutlaka tüketmek zorundayız.
Hoşaf içine başta kuru kayısı¸ kuru üzüm; özellikle siyah kuru üzüm¸ kuru erik; kuru incir¸ kuru elma¸ kuru armut vb. gibi aklınıza gelebilecek tüm kuru meyvelerle yapılmalıdır. Hoşaf sadece Ramazan ayında tüketeceğimiz bir tatlı çeşidi değil yılın bütün zamanlarında tüketeceğimiz bir nevi meyveli tatlı çeşididir.
Gıda ve beslenme biliminin ilerlemesi ile yapılan çalışmalar göstermiştir ki; hoşaf yeri kolay kolay doldurulamayacak her yaşta kişinin ömür boyu haftada en az bir porsiyon tüketmesi gereken ve sadece köylerde değil şehirlerde de tüketilmesi gereken bir yiyecek maddesidir.
Adil AYDIN
Yazar
Şerefimiz, şanımız var Biz ne büyük bir milletiz Al bayrakta kanımız var Biz ne büyük bir milletiz Üç kıtada at koşturduk Akarsuları coşturduk Dağlar, tepeler aştırdık B...
Yazar: M.Nihat MALKOÇ
Her ilim dalı ‘hoca-talebe’ münasebetinin zorunlu olduğu süreçlere şahitlik eder. Örneğin bir ustanın dizinin dibine oturmadan usta bir marangoz olunmayacağı gibi bir kimsenin alanında uzman bir hocan...
Yazar: Fatih ÇINAR
Osmanlı padişahlarının onuncusu, 89. İslâm halifesi olan ve “Muhteşem Süleyman” olarak anılan Kanûnî Sultan Süleyman 1494 (bir rivayete göre ise 1495)’te, babası Yavuz Sultan Selim’in sancakbeyi (vali...
Yazar: M.Nihat MALKOÇ
Yazar/ Çizer: Emily Gravett Çevirmen: Sima Özkan Yıldırım Sayfa Sayısı: 36 Yaş Aralığı: 4-6 Yayınevi/Yılı: Beta Kids Yayınları/2016 İşlenen Konular: Çevre bilinci, doğal hayat, temizlik ve düzeni...
Yazar: Tuğba Karataş AYDAN