Sakız Ağacı Diken Vakıf

Vakfın Adı: Salih Paşa bin Ebubekir Paşa Vakfı

Kurucunun Lakabı: Ümera-yı Deryadan

Kurulduğu Yer: Sakız Adası

Kuruluş Tarih: 1116 H./1705 M.

Makam odasında derin düşüncelere dalmıştı. Sonra kafasını kaldırdı, yaverini çağırdı ve talimatını verdi;

-Bana bir vakıf senedi hazırlatın!

-Emriniz başım üstüne Paşam. Muhtevası ne olacak?

-Sakız adasındaki bağ, bahçe, çamlık ve çiftlik arazilerim vakfedilecek. Buralara sakız ağacı dikilecek, suyolları açılacak.

-Emredersiniz Paşa Hazretleri.

-Bak evlat! Yüzündeki meraklı ifadeden anlıyorum. Böyle kıymetli arazileri, niçin ve ne kadar kolay vakfettiğimi merak ediyorsun değil mi? Memleketin hali belli. Düşman aman vermiyor. Fırsat kolluyor. Eğer bu yerleri vakfetmez de ölürsek buraları işgal edildiğinde bu araziler de onların olur. Vakıf malına ise Allah'ın izniyle kimse dokunamaz. Şimdi anladın mı?

Böylece Salih Paşa, Sakız Adası'nda kurduğu vakıf marifetiyle; yeni suyollarının yapımına ilaveten vakıf arazilerine çok sayıda sakız ağacı diktirerek mülkün değerlenmesi ve korunmasını sağlamıştı.

Yıllar geçti aradan... Osmanlı İmparatorluğu 1. Dünya Savaşı'yla parçalandı. Ülkemizin hemen yanıbaşındaki adalar Yunanistan'a bırakıldı. Ve bugün maalesef Sakız Adası'nda bu Osmanlı paşasının vakfından da eser kalmamıştır.

Günümüzde dünya sakız ticareti, yalnız Yunanistan'ın tekelindedir. Sakız Adası'nın (Chios) sakız ağacından geliri büyüktür. Bu ağacın reçinesi gıda ve kimya endüstrisinde hammadde olarak kullanılmaktadır.

Dünyada sakız ağacının yetişebildiği ikinci önemli merkez ise Çeşme'dir ve 1993 yılından beri sakız ağacının geliştirilmesi için valilik, kaymakamlık ve Ege Orman ve Araştırma Grubu çalışma yapmaktadır. Nedense bir adım ileri gedilememiştir. Galiba Çeşmelilerin bu büyük nimeti değerlendirmede istekli olmaları gerekiyor.